maandag 2 juli 2012

02/07 ‘Hoe duur was de suiker?’ Politiek theater of musical?


Gisteren bezocht ik de voorstelling ‘Hoe duur was de suiker?’ van John Leerdam. De stadsschouwburg was even omgetoverd tot klein Suriname. Het leek dan ook vooral een voorstelling te zijn voor de eigen achterban. Vanuit theaterwetenschappelijk perspectief gebeurde er niets schokkends. Vanuit de thematiek bezien – de vroegere slavernij met een link naar de moderne vormen van slavernij – valt het in de categorie politieke theatervoorstelling. Het is vrij schrijnend wat onze voorouders hebben gedaan in Suriname. Met de moderne vormen van slavernij lijkt het me een onderwerp waar een theatermaker flink mee aan de slag kan. Dit gebeurt helaas niet bij deze voorstelling. Het lijkt bijna alsof ik een musical bijwoon. En dat vind ik jammer, want ik wil bij dit soort onderwerpen geraakt worden en het gevoel krijgen dat het thema dusdanig serieus wordt genomen dat het ‘de aandacht geven’ overstijgt. Ik wil weglopen met het gevoel dat ik ermee aan de slag moet. Dat ik moet nadenken over mijn Surinaamse en Nederlandse roots. Dat ik – hoe klein ook – een inspanning moet leveren om dat stukje verleden een plek te geven en het heden opnieuw te bezien. In plaats daarvan loop ik weg met in mijn hoofd nog de nagalmende vrolijke deuntjes van ‘Hoe duur was de suiker’. Natuurlijk begrijp ik dat een stichting beperkte middelen heeft en het moet hebben van de goodwill van mensen die meewerken. En dat zijn er een hoop bij deze voorstelling. Grote namen uit de politiek en de mediawereld leveren hun bijdrage en dat is mooi. John Leerdam maakt de voorstelling die hij kan maken en dat is ook mooi. Maar als theaterwetenschapper vraag ik me af of het doel niet beter bereikt wordt door het wat kleinschaliger op te zetten en wat minder breed: er was een bombardement aan tekens op het podium aanwezig die elkaar niet noodzakelijk versterkten. ‘Haat kun je niet bestrijden met haat, maar uitsluitend met liefde’ wordt er meerdere malen in de voorstelling herhaald. Maar liefde betekent niet dat je zaken die aandacht behoeven met een mantel bedekt van muziek, gezelligheid en saamhorigheid. Liefde betekent soms juist dat je streng moet zijn en moet schokkeren om je medemens tot nadenken te dwingen. In het theater moet je je als regisseur beraden over elk afzonderlijk middel, code of teken dat je bij een voorstelling inzet. Alles wat op het podium gebeurt, moet ondersteunend zijn aan de grote boodschap of het doel dat je ermee wilt bereiken. Als het doel was een gezellige, saamhorige voorstelling te maken met wat flarden geschiedenis over ons koloniale verleden dan is dat gelukt. Er kwamen mooie, gevoelige nummers voorbij en er zaten zeker goede teksten in bepaalde dialogen/monologen. Het beeld op het videoscherm achter het podium, zoals de pamfletten over dat er nieuwe slaven te koop waren of omschrijvingen van gevluchte slaven, was soms erg confronterend en pijnlijk. Jammer dat die beelden werden overschaduwd door het hoge musicalgehalte.

Hoe duur was de suiker? van Stichting Julius Leeft. Gezien 01/7/2012 in de Stadsschouwburg. Meer info op www.stichtingjuliusleeft.nl.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen